มติชน

เรื่องราวที่จะบอกกล่าวกันต่อไปนี้ เป็นผลงานศึกษาวิจัยของนักวิทยาศาสตร์อเมริกันที่ร่วมกันวิจัยถึง "ทฤษฎีใหม่" ในการจับโกหกมนุษย์ปากแข็งทั้งหลายที่ไม่ยอมรับสารภาพสิ่งที่ตนกระทำ แต่ผู้ที่รายงานเรื่องนี้กลับเป็นสำนักข่าวบีบีซี แห่งอังกฤษ ซึ่งอยู่กันคนละทวีป อย่างไรก็ตาม ยุคเทคโนโลยีและความรู้ไร้พรมแดนแบบนี้ ก็ทำให้ความรู้เชื่อมโยงถึงกันผ่านนิ้วกดคีย์บอร์ดได้ไม่ยาก

เพราะบีบีซีรายงานเรื่องนี้ว่า เทคโนโลยีที่นำมาใช้ในการจับโกหกคน ซึ่งใช้ "เครื่องจับเท็จ" ที่ใช้อยู่ปัจจุบันแม่นยำราว 80-90% อย่างที่เราเห็นกันบ่อยๆ โดยเฉพาะในภาพยนตร์ฮอลลีวู้ด อาศัยดูขั้นตอนของการเต้นหัวใจว่าผิดปกติ เช่น ถ้าโกหกเส้นกราฟที่แสดงว่าหัวใจเต้น ความดันโลหิต และเหงื่อที่ไหล เครื่องก็โชว์บอกให้รู้ แต่ตอนนี้ดูเจ้าอุปกรณ์จับเท็จดังกล่าวจะเป็นเครื่องเก่าไปซะแล้ว เพราะคนโกงที่โกหกหลายคนรู้เทคนิคในการหลอกเครื่องจับเท็จนี้จนสามารถสอบผ่านก็มีจำนวนมาก

อย่างที่บอกว่านักวิทยาศาสตร์อเมริกัน ซึ่งพัฒนาเครื่องจับเท็จระบบใหม่ อาศัยการบันทึกลักษณะเปลี่ยนแปลงในกระเพาะอาหารมาอ้างอิง ตอนนี้กำลังถูกทดสอบอยู่

ถือเป็นการค้นคว้าที่ถูกนำมาเผยแพร่ในการประชุมในงาน อเมริกัน คอลเลจ ออฟ แกสโทรเอนเทอโรโลจี(American College of Gastroenterology) โดยผลงานของ ดร.ปันกัส พัดศรีชา นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเท็กซัส ที่ใช้การวัดสัญญาณไฟฟ้าที่เกิดขึ้นในกระเพาะอาหารและลำไส้ของมนุษย์ พบความเกี่ยวพันว่าการพูดโกหกต่อหน้าบุคคลอื่น จังหวะการบีบตัวของกระเพาะอาหารจะมีมากขึ้น โดยทำการทดสอบและติดตามผลการเปลี่ยนแปลงในกระเพาะอาหาร ด้วยวิธีที่เรียกว่า "อิเล็กโตรแกสโตรแกรม" (electrogastrogram : EGG) จนสามารถระบุได้ชัดว่าผู้ทดสอบคนไหนพูดโกหก

วิธีอิเล็กโตรแกสโตรแกรม หรืออีจีจีนี้ นับเป็นการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ คล้ายกับส่วนหนึ่งของอุปกรณ์จับเท็จที่ใช้กันอยู่ เพียงแต่อีจีจีแสดงผลและบันทึกออกมาด้วยการติดอิเล็กโทรดสติ๊กเกอร์กับผิวหนัง โดยไม่รู้สึกเจ็บปวด

เมื่อเปรียบเทียบการบันทึกผลอีจีจีระหว่างคนพูดเท็จกับพูดความจริง เครื่องทดสอบนี้จะสามารถแสดงผลได้อย่างชัดเจนกว่าเครื่องจับเท็จปัจจุบัน เนื่องจากผู้ที่พูดไม่จริงจะมีการบีบตัวของกระเพาะอาหารเพิ่มสูงขึ้น

อย่างไรก็ตาม วิธีการและลักษณะการทำงานของเครื่องอีจีจีนี้ ยังต้องมีการวิจัยเพิ่มเติม และทดสอบใช้กับสถานการณ์จริงมากกว่านี้ เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการจับโกหก

นพ.ริชาร์ด ไวส์แมน จิตแพทย์จากมหาวิทยาลัยเฮิร์ตฟอร์ดเชียร์ ประเทศอังกฤษ มองเรื่องนี้ว่า เป็นแนวคิดที่มีความน่าสนใจ ตรงที่เป็นเทคนิคอิงกับความคิดว่าคนเราเครียดเมื่อต้องโกหก ยกเว้นคนไม่รู้สึกผิดที่ต้องโกหก หรือพูดเท็จจนคล่องปาก อาจไม่แสดงความรู้สึก ความกังวลใดๆ ออกมา ก็สามารถผ่านการทดสอบได้

เครื่องจีอีอีนี้ ถ้ามาใช้ในบ้านเราอาจไม่ได้ผล เพราะถ้าเป็น "แพะ" อย่างไงก็ถูกกำหนดให้เป็น "แพะ" อยู่วันยังค่ำ มาตรฐานเทคโนโลยีใดๆ มาใช้ก็ไม่ได้ช่วยให้กระบวนการยุติธรรมบริสุทธิ์ผุดผ่องขึ้นไปกว่านี้